ผู้สูงอายุควรดูแลตนเองอย่างไร? และเทคนิคการดูแลผู้สูงอายุ!

ผู้สูงอายุควรดูแลตนเองอย่างไร

ผู้สูงอายุควรดูแลตนเองอย่างไร?

ผู้สูงอายุนอกจากมีความต้องการ การดูแลจากครอบครัวและสังคมโดยทุกคนหวังจะได้รับการดูแลผู้สูงอายุในยามบั้นปลายวัยชรา ผู้สูงอายุเองควรรู้ จักดูแลตนเองด้วย เพื่อเป็นที่พึ่งแก่ตนเองแบ่งเบาภาระของครอบครัวและเพื่อแบ่งเบาภาระของสังคม ทั้งนี้ การดูแลตนเองของผู้สูงอายุก็เหมือนผู้ป่วยที่ต้องได้รับการดูแล การดูแลผู้สูงอายุใช้หลักการเช่นเดียวกับที่ได้กล่าวมาแล้วทั้งหมด แต่ในทางกลับกันคือ ใช้ในการดูแลตนเองตามระดับความสามารถของสุขภาพร่างกายในขณะนั้น

ประการสำคัญที่สุดในการดูแลผู้สูงอายุขั้นพื้นฐาน ผู้สูงอายุควรต้องเข้าใจยอมรับในการเปลี่ยนแปลงตามธรรมชาติของสิ่งมีชีวิตของการดำเนินชีวิตและตามการเปลี่ยนแปลงของสังคม ผู้สูงอายุจึงยังควรต้องรับฟังข่าวสารและเรียนรู้วิทยาการใหม่ๆที่เหมาะสมกับวัย และพยายามปรับตัวเพื่อให้สามารถดำรงชีวิตที่เหลืออยู่ได้อย่างมีคุณภาพ

การเข้าใจทั้งเขาและเรา การยอมรับ และการเรียนรู้ จะนำมาซึ่งอารมณ์ที่แจ่มใส การมีสุข ภาพกายและสุขภาพจิตที่ดี นำไปสู่การยังคงเป็นที่เคารพนับถือ เป็นที่พึ่งพิงทางอารมณ์จิตใจ ช่วยผ่อนคลายปัญหาทั้งด้านร่างกายและด้านจิตใจทั้งของตนเอง ของครอบครัว และของสังคมได้ ควรต้องตระหนักเสมอว่า ‘ถึงแม้จะเป็นผู้สูงอายุก็ยังเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวและของสังคม’

ที่สำคัญ ผู้สูงอายุควรมีส่วนร่วมและให้ความร่วมมือในการดูแลตนเองในด้านต่างๆดังกล่าวแล้ว ได้แก่

 

การใส่ใจดูแลผู้สูงอายุ
ด้านอาหาร-การออกกำลังกาย-การรักษาสุขอนามัย

 

ข้อควรใส่ใจในการดูแลผู้สูงอายุ

  • ด้านอาหาร
  • การเคลื่อนไหวร่างกาย การออกกำลังกาย
  • การรักษาสุขอนามัยพื้นฐาน(สุขบัญญัติแห่งชาติ)
  • การควบคุมโรคเรื้อรังต่างๆของตนเองตามคำแนะนำของ แพทย์ พยาบาล ผู้ดูแล
  • การลดอุบัติเหตุของตนเองทั้งในบ้านและนอกบ้าน
  • การช่วยเสริม สร้างความน่าอยู่หรือสิ่งแวดล้อมในบ้านและรอบๆบ้าน รวมทั้งของชุมชนสังคม และ
  • พยายามดูแลสุขภาพจิตของตนเอง

 

ซึ่งทั้งหมดที่ได้กล่าวมา เกิดได้จากความเข้าใจ การยอมรับ การเรียนรู้ การรู้ว่าตนเองยังสามารถทำอะไรได้บ้าง การปฏิบัติตามแพทย์/พยาบาล/ผู้ดูแลแนะนำ และตามคำแนะนำที่เป็นประโยชน์ จากครอบครัว พยายามปฏิบัติตนเพื่อสามารถดูแลตนเองได้อย่างเหมาะสมตามวัยและเพื่อไม่เป็นภาระต่อครอบครัว

ทั้งนี้การดูแลตนเองได้และไม่เป็นภาระต่อผู้อื่นจนเกินไป จะช่วยเพิ่มความเคารพนับถือตนเอง และลดอาการซึมเศร้าของผู้สูงอายุได้เป็นอย่างดี ผู้สูงอายุควรตระหนักถึงคุณค่าของตนเองและดำรงคุณค่านั้นไว้เสมอ เช่น การเป็นสายใยของครอบครัว

เป็นผู้ที่มี วัยวุฒิ คุณวุฒิ ที่สามารถให้คำปรึกษาคำแนะนำให้การอบรมสั่งสอน การเป็นที่พึ่งพิงทางอารมณ์ เป็นกำลังใจให้กับครอบครัว และการช่วยคลี่คลายปัญหาชีวิตทั้งของตนเอง และของครอบครัว

 

เทคนิคการดูแลผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุโดยทั่วไป สามารถเรียนรู้สิ่งใหม่ๆ ได้ ถ้าเราสอนให้ใช้ LINE หรือ internet ผู้สูงอายุโดยทั่วไปก็สามารถทำได้ ไม่ว่าจะช้าหรือเร็ว นอกจากนี้ ผู้สูงอายุควรมีความสามารถในการดูแลตนเองในกิจวัตรประจำวันพื้นฐาน ทั่วๆไปได้แก่ ทานข้าว อาบน้ำ แต่งตัว เข้าห้องน้ำ ล้างหน้าแปรงฟันโกนหนวด

ดังนั้น ถ้าผู้สูงอายุใกล้ตัวของท่าน ไม่สามารถทำกิจกรรมเหล่านี้ได้ ก็ได้เวลาพาพวกท่านไป check up ตรวจสุขภาพสมองได้แล้วค่ะ (พบแพทย์ระบบประสาท เพื่อตรวจเรื่องสมองเสื่อม)

 

อุบัติเหตุ ผู้สูงอายุ
ควรป้องกันอุบัติเหตุ ผู้สูงอายุ

 

การหกล้ม

เป็นเรื่องที่คอขาดบาดตายสำหรับผู้สูงอายุ1 ใน 3 ของผู้สูงอายุเกิดการหกล้มทุกปี 1 ใน 3 ของการหกล้ม ในผู้สูงอายุ นำไปสู่การสูญเสียความสามารถในการดูแลตนเอง หรือความพิการ การจัดสภาพแวดล้อม เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุกับผู้สูงอายุเป็นเคล็ดลับง่ายๆในการป้องกันการหกล้มในผู้สูงอายุอย่างที่เราทราบกันดีว่า การหกล้ม เกิดจากปัจจัยภายใน และภายนอก

ปัจจัยภายใน: ได้แก่ เรื่องยา และโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์เพื่อปรับยาให้เหมาะสม ไม่ใช้ยามากชนิดจนเกินไป และเลือกชนิดของยาที่เหมาะสม รวมถึงการประเมินหาสาเหตุของร่างกายที่อาจนำมาสู่การหกล้ม เช่น การทรงตัวไม่ดี การมองเห็นที่ผิดปกติ โรคทางระบบหัวใจ หรือโรคทางระบบประสาทและกล้ามเนื้ออื่นๆ

ปัจจัยภายนอก: หรือสิ่งแวดล้อม เรามี check point ง่ายๆ 3 ข้อ ในการสังเกตสิ่งแวดล้อมใกล้ตัวผู้สูงอายุของเรา ลองสังเกตว่ามีบริเวณใดในบริเวณบ้านที่ “มืด, ลื่น หรือ มีขั้น มีของเกะกะ” ให้ปรับเปลี่ยน หลีกเลี่ยง ทันที

คนส่วนใหญ่จะซื้อบ้านในช่วงอายุ 30+ ปี สำหรับครอบครัวใหม่ และลืมว่า เราอาจจะต้องอยู่กับบ้านจนเราอายุ 70+ ปี ซึ่งการตกแต่งที่มีขั้น มีชั้น หรือแสงสลัว หรือการเลือกวัสดุที่ลื่นในการทำพื้น อาจทำให้เกิดปัญหาในช่วงสูงอายุได้ค่ะ

 

การออกกำลังกายในผู้สูงอายุ
การออกกำลังเพื่อเพิ่มความแข็งแรง และความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อรอบๆ สะโพก ต้นขา น่องและข้อเท้า

การออกกำลังกายในผู้สูงอายุ

เพื่อรักษามวลกระดูก: ทำได้โดยการออกกำลังกายที่มีการลงน้ำหนักที่เท้า (weight bearing exercise) ที่เหมาะสำหรับผู้สูงอายุ ได้แก่ การเดินเร็วๆ (brisk walking)

เพื่อป้องกันการหกล้ม: ทำได้โดยการออกกำลังเพื่อเพิ่มความสามารถในการทรงตัว (balance exercise) ซึ่งประกอบด้วยการออกกำลังเพื่อเพิ่มความแข็งแรงด้วย ท่าออกกำลังกายที่สำคัญของผู้สูงอายุ ที่คุณควรรู้ เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อรอบๆ สะโพก ต้นขา น่องและข้อเท้า ซึ่งอาจเป็นการออกกำลังกล้ามเนื้อกลุ่มดังกล่าวโดยตรงหรือ เป็นการออกกำลังจำพวก yoga, taichi ก็ได้

นอกจากนี้พบว่าการออกกำลังบนเครื่องสายพาน แบบที่มีการช่วยพยุงน้ำหนัก (Body weight supported threadmill) ในโรงพยาบาล ก็มีการศึกษารับรองว่า เป็นการออกกำลังที่ช่วยป้องกันการหกล้มได้อย่างมีประสิทธิภาพ

การออกกำลังกายในน้ำ(hydrotherapy) กับ therapist สามารถช่วยเพิ่มความสามารถในการทรงตัวได้ แต่เนื่องจากไม่ได้เป็นการออกกำลังที่มี การลงน้ำหนักที่เท้า (non-weight bearing exercise) จึงไม่ได้ช่วยในการรักษามวลกระดูกค่ะ

 

เราสามารถช่วยให้ผู้สูงอายุมีความสุขได้โดยการทำให้ผู้สูงอายุมีความสามารถในการดูแลช่วยเหลือตัวเองให้ได้มากที่สุด ในช่วงระยะเวลาที่นานที่สุดก่อนที่ท่านจะดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งนอกจากจะเพิ่มคุณภาพชีวิตในช่วงบั้นปลายของพวกท่านแล้ว ยังสามารถลดภาระการดูแล ของลูกหลานได้อีกด้วย

 

 

 

เรียบเรียงโดย: whoboots.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *